روایات روزمره(37): و بدانیم که پیش از مرجان، خلأیی بود در اندیشه دریاها

چقدر آدم‌ها با هم متفاوت‌اند و وقتی کنار هم جمع می‌شوند، چه جمع‌های متفاوت‌تری را ایجاد می‌کنند. نمی‌دانم بگویم این تفاوت خوب است یا بد است؛ اما قطعا لازم است. خلقت به همین تفاوت‌ها احتیاج دارد اصلا.

«اما»ی بزرگتر برای من آنجایی است که این تفاوت‌ها آشفته‌ام کند. وقت‌هایی می‌شود که احساس می‌کنم وصله ناجوری هستم میان یک جمع. طول می‌کشد تا خودم را سازگار کنم با جمع، اعتماد به نفسم را بازیابی کنم، نفس عمیق بکشم، لبخند بزنم و چند جمله‌ای صحبت کنم.

هفته پیش به مناسبتی می‌بایست در دو جلسه رونمایی کتاب شرکت می‌کردم. جلسه اول مربوط بود به کتابی از سلسله‌کتاب‌های کارت‌پستال‌های تاریخی که مرکز پژوهشی میراث تصویری از سال 89 تا الان دارد روی‌شان کار می‌کند و جلسه دوم مربوط بود به کتاب شعری از یکی از دوستانم. بماند که جلسه اول به مناسبت همکاری کوچکی که من در کتاب داشتم، برایم معنای دیگری داشت. برای من افتخاری بود که در کنار نویسندگان بزرگی که در پیدایش آن کتاب نقش داشتند، حضور داشته باشم. استرس داشتم و با اینکه کنار دوستانم بودم، باز سردرگمی گنگی با من بود، از جنس همان دیدن تفاوت‌ها. میان آن همه چهره فرهنگی که هرکدام برای خودشان دم و دستگاهی داشتند، گم شده بودم. میان آن همه سینماگر و مترجم و عکاس و نقاش چقدر احساس غربت کردم و همه این ده سالی که قلم زده‌ام به چشمم ناچیز می‌آمد. انگار همه، تمام آن افتخارات‌شان را گذاشته بودند روی دوششان و مدال آویخته بودند به سینه‌شان و آمده بودند. حتی از راه رفتن‌شان مدال و افتخار می‌ریخت؛ از بوت‌های مارک‌دارشان و پالتوهای خز و کیف‌های پر زرق و برق. همه شبیه هم در یک رده و طبقه اقتصادی‌ـ‌اجتماعی و کسی مثل من وصله ناجور آن جمع بود.

جلسه دوم با اینکه اساتید بزرگی داشت و مترجمان و رمان‌نویسانی که سرآمد بودند، و من فقط در آن جمع خود شاعر را می‌شناختم و به دعوت خودش به آنجا رفته بودم، فضای دلنشین‌تری برای من داشت. می دانید! خوبی شاعرها همین است: هرکس خودش است. هرکس به شیوه خودش متفاوت است و تفاوت تو هم پذیرفته شده است. آنقدر همه متفاوت‌اند که باز گم می‌شوی در آن همه رنگ و لعاب؛ اما وصله ناجور نیستی دیگر. همه‌تان با هم می‌شوید لحافی چهل‌تکه و زیبا. از همین شاعرها خوشم می‌آید. از همین تفاوت‌شان.

جلسه اول: + ، +

جلسه دوم: +

رویاهای ممکن: +

در آستانه فصلي سرد: دوازدهم

گفت: خوابگاه علامه كه بوديم، اگه غذا درست مي‌كرديم بچه‌ها مسخره‌مون مي‌كردن.

گفتم: پس اونا چي كار مي‌كردن؟

گفت: هيچي! زنگ مي‌زدن دوست‌پسراشون واسه‌شون هر وعده غذا مي‌آوردن دم در.

مكث كرد و با صداي آرامي گفت: به ما مي‌گفتن كلفت!

روایات روزمره(36): چراغ‌های رابطه تاریک‌اند

قبلترها کم می‌آمد سراغ دنیای مجازی؛ نه که بلد نباشد یا نیاز نداشته باشد؛ نه. سرش خیلی شلوغ بود در دنیای حقیقی. یعنی مثل من نبود که از 24 ساعت روز، حدود 16-17 ساعت آنلاین باشد. یا اینکه 5 تا ایمیل داشته باشد و وبلاگ و در چند وبلاگ دیگر هم گاه‌گاهی بنویسد و با چند تا سایت مرتبط باشد و اصلا فیدخوان داشته باشد که روز 150-200 تا سایت و وبلاگ را چک کند. وقت‌هایی می‌آمد و چراغش روشن می‌شد و ایمیل‌هایش را چک می‌کرد و دنبال مقاله‌هایش می‌گشت و اگر هم بهش پیغام می‌دادی، اغلب نمی‌دید. هر هفته هم چند تا ایمیل فوروارد می‌کرد که از این می‌فهمیدم زندگی‌اش بر همان چرخ قدیمی حرکت می‌کند.

من از همین رفتارهایش می‌فهمیدم که کی حالش خوب است و کی درگیر شده است با خودش. اصلا از ایمیل‌هایی هم که ارسال می‌کرد معلوم بود. بعضی وقت‌ها چندین روز ازش خبر نمی‌شد و بعد می‌فهمیدم که رفته مسافرت یا مشکل مالی برایش پیش آمده یا برنامه‌ای توی سرش دارد. یا از کسانی که نامشان را در ایمیل کنار نام من قرار می‌داد، می‌دانستم رابطه عاطفی‌اش چطور پیش می‌رود. نه که نتوانم بهش زنگ بزنم، یا نبینمش. اتفاقا روزهایی هم بود که همدیگر را می‌دیدیم و می‌پرسید: «دیدی ایمیلم رو؟ پست فیس‌بوکی‌ام رو دیدی؟» و من همیشه مطالب او را دیده بودم؛ اگرچه که او نمی‌دید مطالب من را. اگرچه که هنوز هم بعید می‌دانم اینجا را بخواند. یعنی بخواند که چه؟ به اندازه کافی در دنیای حقیقی، حرف‌های تلخ برای هم داریم. حرف‌هایی که مجبوریم به هم بزنیم وگرنه دنیا بهمان می‌زند. و این بدترین قسمت ماجراست: اینکه یکی از عزیزترین کسانت مجبور می‌شود مدام اسید بپاشد توی صورتت و هلت بدهد و بکشدت از لب پرتگاه این‌طرف و بعضی وقت‌ها بزندت که: «مگر کری؟ کوری؟ خری؟»

از همین دیر به دیر آمدن‌هایش متوجه شدم رابطه عاطفی‌اش محکم شده. وقتی دیدمش گفت که می‌خواهد ازدواج کند. با هم نشستیم بارها طرفش را بررسی کردیم. بد نبود. یعنی به چشم عقل هیچکدام‌مان چیز غیرعادی‌ای در کار نبود اما حس و شهود من چیز دیگری می‌گفت. چند بار حرف زدیم و یک‌بار هم دعوایمان شد. من گریه افتادم و او هم گریه کرد که چرا با من این کار را می‌کنی. نخواستم دیگر بهش فشار بیاورم. رها کردم قضیه را. مدتی بعد هم برای مراسم ازدواجش پیشنهادی دادم و جمع قبول کرد اما خودش نپسندید. بعد آمد و گفت: «تو از سر حسادت‌های زنانه‌ات داری اینقدر به پر و پای من می‌پیچی.» حرف سنگین‌تری هم زد و من همانجا با خودم عهد کردم دیگر در کارهایش دخیل نباشم. اگر در شادی‌هایش خواست، کنارش خواهم بود و در غم‌هایش؟ نمی‌دانم. شاید دلم نمی‌آید بگویم که تنهایش می‌گذارم.

ازدواج کرد و از همین غیبت‌های طولانی مجازی‌اش فهمیدم که دنیای حقیقی‌اش شلوغ شده. خوب گذاشتم به پای ازدواجش. فکر می‌کردم دارد عشق را تجربه می‌کند و برایش خوشحال بودم تا اینکه از طریق یکی دیگر از نزدیکان، متوجه شدم همسرش ترکش کرده، درست هفته بعد از ماه عسل. آنقدر شوکه شده بودم که پشت گوشی فقط می‌پرسیدم: «یعنی چی رفته؟ کجا رفته؟»

نخواستم از خودش بپرسم. هفته بعد که دیدمش دزدکی نگاهم می‌کرد. انگار توی نگاهش خجالت موج می‌زد. یعنی خجالت نمی‌گذاشت غم دیده شود. از آن روز به بعد توی فضای مجازی زیاد می‌بینمش. بیش از هر زمان دیگری در زندگی‌مان. غم می‌بارد از این ارتباط مجازی‌اش و من دوست ندارم چراغش را روشن ببینم. چراغ یکی از عزیزترین‌هایم اگر خاموش باشد برای من رنج و دردش کمتر است تا اینطوری روشن باشد. یاد حرف خاله‌اش می‌افتم. وقتی با هم داشتیم می‌رفتیم به یک مهمانی، دم در ما را دید؛ گفت: «خاله! تو هم اقبال نداری تو زندگی‌ات.»

چراغ روشن این آدم برای من پیوند می‌خورد به این حرف خاله و غمی که از چشم‌هایش می‌بارد و ازدواجش و هزار کوفت دیگر. همان هزار کوفتی که من را می‌کَنَد از اصفهان. که دلم نمی‌خواهد آنجا باشم. که دلم می‌خواهد بین من و آدم‌های عزیز زندگی‌ام فرسنگ‌ها فاصله بیفتد. آنقدر دور شوم که دلشان نخواهد خبرها را به من بدهند. حتی به همین شیوه فشرده‌اش. من سرخط خبرها را نمی‌خواهم. می‌خواهم بروم در یک بی‌خبری طولانی‌مدت. جایی که عرب نی بیندازد.

گزین گویه ها (11)

بعضی آدم‌ها هستند دیگر از چیزی شاد نمی‌شوند؛ چون دیگر چیزی هم غمگین‌شان نمی‌کند. اینها در حال زندگی می‌کنند و بیشترین لذت را هم از چیزهای پیش پاافتاده می‌برند.

تازگی‌ها از این آدم‌ها زیاد می‌بینم: رو به آینده اما بی‌آینده.